Trong thời gian gần đây, các vụ cháy tại nhà chung cư, nhà ở nhiều tầng và chung cư mini khiến nhiều người quan tâm hơn đến vấn đề an toàn phòng cháy chữa cháy. Khi lựa chọn nơi ở hoặc đầu tư xây dựng công trình, yếu tố PCCC không còn là phần “phụ thêm”, mà là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ tính mạng, tài sản và đảm bảo công trình được vận hành đúng quy định.
Vậy những loại nhà chung cư nào phải áp dụng quy chuẩn về PCCC? Chung cư mini có nằm trong nhóm cần tuân thủ quy chuẩn an toàn cháy hay không? Hãy cùng Thành Công 68 tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Quy chuẩn về PCCC đối với nhà chung cư là gì?
Đối với nhà chung cư, yêu cầu về an toàn cháy được quy định trong nhiều văn bản kỹ thuật, trong đó có QCVN 04:2021/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư và QCVN 06:2022/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 09/2023/TT-BXD. QCVN 04:2021/BXD được ban hành kèm theo Thông tư 03/2021/TT-BXD và có hiệu lực từ ngày 05/7/2021.
Các quy chuẩn này đưa ra yêu cầu kỹ thuật liên quan đến thiết kế, xây dựng, hệ thống kỹ thuật, an toàn cháy, thoát nạn, trang bị phương tiện PCCC và các điều kiện cần thiết để công trình chung cư được vận hành an toàn.
Những loại nhà chung cư phải áp dụng quy chuẩn
Theo QCVN 04:2021/BXD, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư áp dụng khi xây dựng mới hoặc xây dựng lại nhà chung cư có chiều cao đến 150m hoặc có đến 3 tầng hầm. Nhóm này bao gồm nhà chung cư được xây dựng với mục đích để ở và nhà chung cư có mục đích sử dụng hỗn hợp.
Như vậy, các loại công trình sau cần áp dụng quy chuẩn về nhà chung cư và các yêu cầu an toàn PCCC liên quan:
- Nhà chung cư để ở.
- Nhà chung cư hỗn hợp, vừa để ở vừa kết hợp thương mại, dịch vụ, văn phòng.
- Nhà chung cư xây dựng mới.
- Nhà chung cư xây dựng lại, cải tạo theo quy mô thuộc phạm vi quy chuẩn.
- Công trình chung cư có chiều cao đến 150m.
- Công trình chung cư có tối đa 3 tầng hầm.
Đối với nhà chung cư cao trên 150m hoặc có từ 4 tầng hầm trở lên, công trình vẫn phải tuân thủ quy chuẩn, đồng thời cần bổ sung các yêu cầu kỹ thuật và giải pháp riêng phù hợp với đặc điểm phòng cháy chữa cháy của công trình. Các yêu cầu, giải pháp bổ sung này phải được cơ quan chuyên môn có thẩm quyền thẩm duyệt theo quy định.
Chung cư mini có phải áp dụng quy chuẩn PCCC không?
Chung cư mini thường là nhà ở nhiều tầng, chia thành nhiều căn hộ nhỏ để bán, cho thuê hoặc khai thác lưu trú. Dù cách gọi “chung cư mini” khá phổ biến trong đời sống, khi xét về an toàn cháy, loại công trình này vẫn cần được xem xét theo quy mô, chiều cao, khối tích, công năng sử dụng và số lượng người ở.
Theo QCVN 06:2022/BXD sửa đổi 1:2023, nhóm chung cư và nhà ở tập thể có chiều cao PCCC không quá 150m và không quá 3 tầng hầm thuộc phạm vi áp dụng của quy chuẩn an toàn cháy cho nhà và công trình.
Vì vậy, nếu chung cư mini có đặc điểm của nhà chung cư, nhà ở nhiều căn hộ hoặc thuộc nhóm công trình phải đảm bảo điều kiện an toàn cháy theo quy định, chủ đầu tư cần thực hiện đầy đủ các yêu cầu về PCCC. Nói gọn lại: gọi là “mini” không có nghĩa là trách nhiệm PCCC cũng mini theo. Cháy nổ không biết đọc tên marketing.
Nhà chung cư cần đảm bảo những yêu cầu PCCC nào?
Theo QCVN 04:2021/BXD, nhà chung cư và nhà chung cư hỗn hợp cần đảm bảo yêu cầu về an toàn cháy theo quy chuẩn an toàn cháy cho nhà và công trình, đồng thời việc trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ phải tuân thủ quy định hiện hành.
Một số yêu cầu quan trọng gồm:
1. Hệ thống báo cháy và chữa cháy
Nhà chung cư cần được trang bị hệ thống báo cháy, chữa cháy phù hợp với quy mô công trình. Các hạng mục thường bao gồm tủ trung tâm báo cháy, đầu báo cháy, chuông còi báo cháy, nút nhấn khẩn cấp, hệ thống chữa cháy vách tường, sprinkler, máy bơm PCCC, bình chữa cháy và các thiết bị hỗ trợ khác.
Hệ thống này phải được thiết kế, lắp đặt, kiểm tra và bảo trì đúng tiêu chuẩn để đảm bảo hoạt động khi xảy ra sự cố.
2. Lối thoát nạn và chỉ dẫn thoát hiểm
Lối thoát nạn là yếu tố bắt buộc trong nhà chung cư. Công trình cần có giải pháp thoát nạn rõ ràng, dễ nhận biết, không bị che chắn hoặc tận dụng làm nơi chứa đồ.
Các khu vực hành lang, cầu thang, cửa thoát hiểm cần được bố trí hợp lý. Đèn sự cố, đèn exit, biển chỉ dẫn thoát nạn phải được lắp đặt tại các vị trí cần thiết để cư dân có thể di chuyển an toàn trong trường hợp mất điện, có khói hoặc có cháy.
3. Ngăn cháy, chống cháy lan và kiểm soát khói
Đối với chung cư, việc ngăn cháy và chống cháy lan giữa các khu vực rất quan trọng. Các khoang cháy, cửa chống cháy, trục kỹ thuật, tầng hầm, khu vực để xe, phòng kỹ thuật điện và các khu vực có nguy cơ cao cần được xử lý đúng tiêu chuẩn.
Hệ thống kiểm soát khói, thông gió, tăng áp buồng thang nếu thuộc yêu cầu thiết kế cũng cần được kiểm tra kỹ để đảm bảo khả năng hỗ trợ thoát nạn khi có sự cố.
4. Hệ thống điện, chống sét và thiết bị kỹ thuật
Hệ thống điện trong nhà chung cư phải đảm bảo an toàn, hạn chế nguy cơ quá tải, chập cháy, rò điện. Các tủ điện, dây dẫn, thiết bị đóng cắt, hệ thống chống sét, tiếp địa và các thiết bị kỹ thuật liên quan cần được thi công đúng kỹ thuật, kiểm tra định kỳ và bảo trì thường xuyên.
Đối với chung cư có tầng hầm, khu vực để xe hoặc nhiều thiết bị tiêu thụ điện, yêu cầu kiểm soát an toàn điện càng cần được chú trọng.
5. Trang bị và bảo dưỡng phương tiện PCCC
Việc trang bị thiết bị PCCC thôi là chưa đủ. Nhà chung cư còn phải kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo các phương tiện này luôn trong trạng thái sẵn sàng sử dụng.
Các thiết bị như bình chữa cháy, vòi chữa cháy, họng nước, máy bơm, đầu báo cháy, chuông báo cháy, đèn sự cố, đèn exit cần được kiểm tra thường xuyên. Một thiết bị treo đủ đẹp nhưng không hoạt động khi cần thì chỉ còn là món đồ trang trí đắt đỏ và khá vô dụng.
Quy định về chiều cao thông thủy trong nhà chung cư
Ngoài yêu cầu về PCCC, QCVN 04:2021/BXD cũng quy định một số yêu cầu kỹ thuật về không gian bên trong nhà chung cư, trong đó có chiều cao thông thủy.
Theo mục 2.2.10 QCVN 04:2021/BXD:
- Phòng ở phải có chiều cao thông thủy không nhỏ hơn 2,6m.
- Phòng bếp và phòng vệ sinh phải có chiều cao thông thủy không nhỏ hơn 2,3m.
- Tầng hầm, tầng nửa hầm, tầng kỹ thuật phải có chiều cao thông thủy không nhỏ hơn 2,0m.
- Không gian bên trong mái dốc nếu dùng làm phòng ngủ hoặc phòng sinh hoạt thì chiều cao thông thủy của một nửa diện tích phòng không được nhỏ hơn 2,1m.
- Các phòng và khu vực khác thực hiện theo nhiệm vụ thiết kế hoặc tiêu chuẩn được lựa chọn áp dụng.
Những quy định này giúp đảm bảo điều kiện sử dụng, thông gió, vận hành kỹ thuật và an toàn cho người ở trong công trình chung cư.
Vì sao chủ đầu tư cần tuân thủ quy chuẩn PCCC ngay từ đầu?
Đối với nhà chung cư, việc tuân thủ quy chuẩn PCCC ngay từ giai đoạn thiết kế, thi công sẽ giúp công trình:
- Đáp ứng yêu cầu pháp lý khi thẩm duyệt, nghiệm thu.
- Hạn chế chi phí cải tạo, sửa chữa sau khi hoàn thiện.
- Đảm bảo an toàn cho cư dân và người sử dụng.
- Giảm nguy cơ cháy lan, thiệt hại tài sản khi có sự cố.
- Tăng uy tín của chủ đầu tư và đơn vị vận hành.
- Giúp công trình vận hành ổn định, lâu dài.
Ngược lại, nếu xem nhẹ PCCC, công trình có thể gặp khó khăn khi nghiệm thu, bị yêu cầu bổ sung, cải tạo, xử phạt hoặc tạm dừng hoạt động tùy theo mức độ vi phạm. Tiết kiệm sai chỗ trong PCCC thường không phải tiết kiệm, mà là mua trước một rủi ro rất đắt.
Thành Công 68 – Tư vấn, thi công hệ thống PCCC cho nhà chung cư
Thành Công 68 là đơn vị chuyên tư vấn, thi công, lắp đặt, cải tạo và bảo trì hệ thống phòng cháy chữa cháy cho nhiều loại công trình, trong đó có nhà chung cư, chung cư mini, nhà ở nhiều tầng, tòa nhà văn phòng, nhà xưởng, kho hàng và công trình dân dụng, công nghiệp.
Với kinh nghiệm triển khai thực tế, Thành Công 68 hỗ trợ chủ đầu tư khảo sát hiện trạng, đánh giá nhu cầu, tư vấn phương án phù hợp và thi công hệ thống PCCC theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Các hạng mục Thành Công 68 có thể hỗ trợ gồm:
- Tư vấn giải pháp PCCC cho nhà chung cư và chung cư mini.
- Thi công hệ thống báo cháy tự động.
- Lắp đặt đầu báo cháy, chuông, còi, nút nhấn khẩn cấp.
- Thi công hệ thống chữa cháy vách tường.
- Thi công hệ thống sprinkler.
- Lắp đặt hệ thống bơm PCCC.
- Lắp đặt bình chữa cháy, nội quy, tiêu lệnh PCCC.
- Lắp đặt đèn sự cố, đèn exit, biển chỉ dẫn thoát nạn.
- Cải tạo, nâng cấp hệ thống PCCC cũ.
- Kiểm tra, bảo trì hệ thống PCCC định kỳ.
- Hỗ trợ tư vấn hồ sơ và nghiệm thu hệ thống PCCC.
Kết luận
Nhà chung cư, nhà chung cư hỗn hợp, công trình chung cư xây dựng mới hoặc xây dựng lại có chiều cao đến 150m hoặc có đến 3 tầng hầm đều thuộc nhóm cần áp dụng quy chuẩn kỹ thuật về nhà chung cư và các yêu cầu an toàn PCCC liên quan. Đối với công trình cao trên 150m hoặc có từ 4 tầng hầm trở lên, chủ đầu tư cần bổ sung các giải pháp kỹ thuật riêng và được cơ quan có thẩm quyền xem xét, thẩm duyệt.
Chung cư mini nếu thuộc nhóm nhà ở nhiều căn hộ, có quy mô, công năng và đặc điểm vận hành tương ứng cũng cần được rà soát, thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống PCCC phù hợp.
Nếu Quý khách cần tư vấn, thi công hoặc cải tạo hệ thống PCCC cho nhà chung cư, chung cư mini hoặc nhà ở nhiều tầng, hãy liên hệ Thành Công 68 để được khảo sát và đề xuất giải pháp phù hợp.
Thành Công 68 – Giải pháp PCCC an toàn, chuyên nghiệp cho nhà chung cư và công trình dân dụng.
